July 22, 2015

Cechy charakterystyczne liturgii papieskiej - część I [Secretarium]


Według zapowiedzianego planu w pierwszej kolejności jako interesujący należy omówić fakt tzw. papieskiego secretarium, w którym Papież przybierał się w szaty liturgiczne. Otóż antyczne Ordines Romani aż do Ceremoniału Leona X jednogłośnie podawały do zachowania następującą regułę: Papież nigdy nie przybiera się w szaty liturgiczne przy ołtarzu - czyni to zawsze w secretarium (historyczny i liturgiczny opis podaje D. Giorgi w swojej fantastycznej De liturgia Romani Pontificis in solemni celebratione Missarum, t. I, s. 107 i następne). Oznacza to, że już pierwotnie ołtarz nie był postrzegany jako miejsce przywdziewania szat liturgicznych do sprawowania kultu Bożego.




Zalecenia Porządków rzymskich przejął później Caeremoniale episcoporum, który w odniesieniu Mszy pontyfikalnej od tronu postanawia m. in.: "Cum episcopus missam solemnem celebraturus erit... ibit recta via ad sacristiam, vel ad alium locum praeparatum intra ecclesiam, et ibi induet paramenta pro se ipso praeparata (I, 15, 7). Podobnie: "(...) Diximus valde convenire, atque antiquae ecclesiasticae dispiplinae consonum esse, ut in ecclesiis cathedralibus locus aliquis, si sacellum non adsit, ab antiquis secretarium appellatum, deputerur, ad quem episcopus solemniter celebraturus (...)" (II, 8, 2). O tronie i faldistorium jako miejscu westycji biskupa mówi odpowiednio CE II, 13, 2 i CE II, 8, 25.


Szaty liturgiczne przygotowane dla Papieża Benedykta XVI do
sprawowania Mszy świętej w Saint Mary's Cathedral w 2008 r.
(zdjęcia i dodatkowe informacje: Saint Bede Studio)

O secretarium, miejscu westycji biskupa pisze J. Nabuco w Ius Pontificalium odpowiednio na stronach 261 i 347-350. Strony 350-351 są poświęcone ekskursowi zatytułowanemu De loco vestitionis Summi Pontificis.

[Informujemy, że we właściwym artykule wszystkie z poruszanych kwestii, części obydwu trwających cyklów będą w znaczy sposób poszerzone i uzupełnione o wskazówki bibliograficzne].